Léacht na gCainteoirí Oirirce Kofi Annan 2024 tugtha ag an Uachtarán Michael D. Ó hUiginn
Dáta: Déa 7th Sam, 2024 | 14:37
Thug an tUachtarán Michael D. Higgins Léacht na gCainteoirí Oirirce Kofi Annan 2024 tráthnóna inniu in imeacht beo ar líne ó Sheomra Fáiltithe an Stáit in Áras an Uachtaráin.
Thug Uachtarán Bhanc Forbartha na hAfraice, an Dr Akinwumi Adesina, cuireadh don Uachtarán Ó hUigínn an léacht a thabhairt. Seoladh an tsraith léachtaí in 2006 agus in 2018 agus tugadh ainm nua uirthi in ómós d’iar-Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe, Kofi Annan.
Seachtar buaiteoirí Nobel a thug an léacht roimhe seo, lena n-áirítear buaiteoirí Dhuais Síochána Nobel, Duais Nobel sa Litríocht agus Duais Chuimhneacháin Nobel san Eolaíocht Eacnamaíochta, chomh maith le roinnt Ceannairí Stáit, Cinn Rialtais, lucht acadúil agus ceannairí institiúidí domhanda.
'Achieving Food Security through Globalisation ‘from Below’: Issues for Structural Transformation, Inclusive Economy and Sustainable Development in Africa' [Slándáil Bia a Bhaint Amach trí Dhomhandú ‘ón mBun Aníos’: Saincheisteanna maidir le Claochlú Struchtúrtha, Geilleagar Cuimsitheach agus Forbairt Inbhuanaithe san Afraic] is teideal don léacht a thug an tUachtarán.
Chuir an tUachtarán i dtábhacht ina léacht a thábhachtaí atá sé freagairt réamhghníomhach a thabairt ar ghorta, ar neamhshlándáil dhomhanda an tsoláthair bia agus ar an mbochtaineacht dhomhanda, agus tabhairt faoin ndúshlán níos mó a thagann chun cinn arís agus arís eile maidir le dul i ngleic le bunchúiseanna struchtúracha an ocrais.
Agus domhandú ‘ón mbun aníos' á mholadh aige, mhaígh an tUachtarán gur fearr féachaint ar shlándáil bia mar chuid riachtanach de bhunseirbhísí uilíocha agus, ar an mbealach sin, beidh sí ina rannchuidiú tábhachtach le Spriocanna agus Clár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe maidir le Forbairt Inbhuanaithe a bhaint amach. .
D’iarr an tUachtarán Ó hUiginn ar an bpobal idirnáisiúnta a aithint go bhfuil géarchéim phráinneach maidir le fiach-sheirbhís roimh go leor tíortha, agus tús áite a thabhairt do dhul i ngleic leis an ngéarchéim sin.
Dúirt an tUachtarán:
“Tá an oiread sin tíortha san Afraic buailte go dona le fiachais agus iad ag tabhairt aghaidh ar an ngéarchéim fiachais is measa a bhí ann riamh. I go leor tíortha, tá caiteachas ar shláinte agus ar oideachas á ghearradh, agus beagnach leath de na buiséid á n-úsáid chun creidiúnaithe a íoc.” “Is staitistic uafásach é go sáraíonn seirbhís fiachais caiteachas sóisialta faoi dhá thrian san Afraic agus i dtíortha ar ioncam íseal. Mar thoradh ar an ngéarchéim fiachais, tá leanaí ag fáil bháis den ocras, tá íospartaigh SEIF ag fáil bháis, tá an domhan ar lasadh, tá méadú ag teacht ar líon na gcásanna fíorbhochtaineachta, rinneadh sárú ar chearta daoine, agus tá na mílte speiceas díofa."
Thacaigh an tUachtarán leis na glaonna a rinne eagraíochtaí ar nós Debt Relief International íocaíochtaí chun freastal ar fiachais a laghdú go dtí níos lú ná 15 % d'ioncam an bhuiséid. Leis an laghdú sin d’fhéadfadh tuairim is $100 billiún a chur ar fáil in aghaidh na bliana chun beartais agus bearta sóisialta agus comhshaoil a mhaoiniú san Afraic Fho-Shahárach.
Tharraing an tUachtarán aird ar leith freisin ar an rud ar a thug sé 'an cogadh sa tSúdáin atá ligthe i dearmadta’, ar cogadh é, dar leis, go bhfuil baol ann go spreagfaí leis an ghéarchéim ocrais is mó ar domhan. Dúirt an tUachtarán go bhfuil gá le sos cogaidh láithreach chun nach ditfidh an tSúdáin as a chéile agus chun nach mbeidh tuilleadh suaite ann sa réigiún agus na milliúin ag teitheadh leo chuig tíortha comharsanachta. Leag an tUachtarán béim arís ar na géarchéimeanna eisceachtúla bia atá ann mar gheall ar na coinbhleachtaí leanúnacha in Gaza, sa Liobáin agus sa réigiún máguaird.
Scríobh an tUachtarán go forleathan ar ábhar na slándála bia, lena n-áirítear machnamh a dhéanamh ar na géarchéimeanna leanúnacha atá tagtha chun cinn ó thaistil sé go dtí an tSomáil den chéad uair agus a chonaic léirscrios an ghorta sa tír sin i 1992.
I mí an Mheithimh i mbliana, aithníodh obair an Uachtaráin sa réimse seo nuair a bronnadh Bonn Agricola de chuid an Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (FAO) air ag searmanas in Áras an Uachtaráin.
Tógfaidh léacht Kofi Annan an Uachtaráin ar an léacht a thug sé nuair a fuair sé an Bonn Agricola, chomh maith leis na páipéir taighde roimhe seo ar ábhar na slándála bia a thug sé ag Cruinniú Mullaigh Bia na hAfraice i nDacár i mí Eanáir 2023 agus ag an bhFóram Domhanda Bia sa Róimh i mí Dheireadh Fómhair 2023, agus ar a aitheasc ag Cruinniú Mullaigh na NA don Todhcaí maidir leis an Todhchaí le linn Chomhthionól Ginearálta na NA i Nua-Eabhrac i mí Mheán Fómhair 2024.
Tharraing an tUachtarán aird arís agus arís eile ar an tábhacht a bhaineann le slándáil bia, agus na naisc idir í agus géarchéimeanna domhanda idirnasctha na bochtaineachta domhanda, na himirce, an fhiachais agus an athraithe aeráide ina chruinnithe le ceannairí domhanda. Áirítear leis sin na cruinnithe a bhí ann le bliain anuas le hUachtarán na Stát Aontaithe Joe Biden, a Naofachta Pápa Francis, Príomh-Aire Dhaon-Phoblacht na Síne Li Qiang, agus Uachtarán nuacheaptha na Comhairle Eorpaí António Costa, i measc daoine eile.
Rinne an tUachtarán Ó hUiginn tuilleadh plé ar na hábhair sin i roinnt cruinnithe a bhí aige ag Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe i mí Mheán Fómhair, lena n-áirítear cruinnithe le hUachtarán na hAfraice Theas, Cyril Ramaphosa, Uachtarán na Maláive, Lazarus Chakwera, Uachtarán na Brasaíle, Luiz Inácio Lula da Silva, agus Príomh-Aire Bharbadós, Mia Mottley.
Beidh fáil ar fhíseán de léacht an Uachtaráin ar chainéal YouTube Uachtarán na hÉireann.