Ráiteas ón Uachtarán Micheál D. Ó hUigínn ar bhás Edna O’Brien
Dáta: Dom 28th Iúi, 2024 | 17:40
“Is cúis mhór bhróin dom a chloisteáil gur bhásaigh cara dílis le Sabina agus liomsa, Edna O’Brien.
Tá Enda O’Brien ar dhuine de shárscríbhneoirí na linne seo, agus lorgaíodh a saothar mar eiseamláir ar fud an domhain.
Insitheoir fírinne gan eagla ab ea Edna, scríbhneoir sármhaith a raibh an misneach morálta aici aghaidh a thabhairt ar shochaí na hÉireann le réaltachtaí a ndearnadh neamhaird orthu agus a cuireadh faoi chois le fada.
Tríd an saothar an-léargasach sin, a bhí saibhir sa chine daonna, bhí Edna O’Brien ar dhuine de na chéad scríbhneoirí a thug fíorghuth d’eispéiris na mban in Éirinn ina nglúnta éagsúla agus bhí ról tábhachtach aici maidir le stádas na mban ar fud shochaí na hÉireann a athrú ó bhonn.
Cé gur aithníodh áilleacht a saothair láithreach thar lear, tá sé tábhachtach cuimhneamh ar an bhfreagairt naimhdeach a spreag sí i measc na ndaoine a bhí ag iarraidh go bhfanfadh eispéireas beo na mban i bhfad ó shaol na litríochta Éireannaí, agus cuireadh cosc náireach ar a leabhair nuair a foilsíodh go luath iad.
Buíochas le Dia, tá aitheantas tugtha anois do shaothar Edna O’Brien as na sárshaothair ealaíne atá iontu. Mar Uachtarán na hÉireann, bhí an-áthas orm Torc Saoi Aosdána a bhronnadh ar Edna in 2015, agus Gradam Scothsheirbhíse an Uachtaráin a bhronnadh air in 2018. Ba é a toghchán mar Saoi, arna roghnú ag a comh-ealaíontóirí, an léiriú deiridh ar an meas ina bhfuil a cuid oibre ar siúl.
Leanfaidh an obair sin ar aghaidh ag ceiliúradh na saoirse iomláine a chaithfidh a bheith ag scríbhneoir, rioscaí agus contrárthachtaí imthosca, an scaoileadh isteach san áilleacht a fhágann gur féidir samhlaíocht a dhéanamh.
Ba mhaith liom mo chomhbhrón ó chroí a chur in iúl do leanaí Edna, Carlo agus Sasha, dá teaghlach agus dá cairde, dá baill leantacha d’Aosdána, agus dóibh siúd go léir a bhfuil grá acu dá cuid oibre ar fud an domhain.”